Knechten van de vijand
Hoe kun je de
massa beïnvloeden? Een vraag die de politiek al eeuwen bezighoud.
Waar vandaag de dag politici strijden om de aandacht op social media
en er – wellicht tijdens hun koffiepauze’s – lustig op los twitteren,
was in de vorige eeuw het gedrukte woord het belangrijkste middel om
mensen te informeren, te overtuigen of zelfs te misleiden.
De
historische vereniging laat van 11 april tot 19 mei in 3 vitrines in
de vestiging Berkel en Rodenrijs van Bibliotheek Oostland zien wat
de rol van het geschreven woord was in aanloop naar en tijdens de
Tweede Wereldoorlog. Gekozen is om een expositie over de ‘foute’
uitgevers in Nederland te houden. Een passend onderwerp dat thuis
hoort in de bibliotheek.
Enkele uitgevers en schrijvers zijn
uitgelicht om te illustreren wat de rol was van de
nationaal-socialistische en fascistische propaganda. Geschreven door
Nederlandse idealisten of broodschrijvers of vanuit het Duits
vertaald in het Nederlands. De bekende uitdrukking ‘ liegen alsof
het gedrukt staat ’ werd door voor- en
tegenstanders van het Nazi-regime gebruikt om duidelijk te maken wat
ze vonden van de propaganda van de tegenstander. Waar in oorlogstijd
de schrijvers van illegale krantjes door de bezetter werden betiteld
als knechten van de vijand was het na de oorlog weer de beurt aan de
Nederlandse regering om een grote zuivering van de pers te
organiseren.
Het doel van deze compacte expositie is er
aan bij te dragen mensen kritisch te laten kijken naar wat ze lezen,
horen en zien. Dagelijks kunnen we lezen dat de nieuwe vormen van
massacommunicatie zoals social media, grote menigten kunnen
bereiken. Communicatie gaat in de huidige tijd bijzonder snel met
deze nieuwe technieken en spelen een belangrijke rol bij het
mobiliseren van massa’s mensen.
Denk bijvoorbeeld aan Twitter als communicatiemiddel bij de
totstandkoming van de Arabische Lente, het organiseren van
voetbalrellen enz.
We hopen dat deze expositie zal bijdragen
aan het nadenken over de voor - en nadelen van nieuwe vormen van
massacommunicatie
Dit
interessante boekje is te koop bij Primera van der Poel.
Het is gemaakt in
samenwerking met de redactie van het Lint.
In memoriam
Op 22 september 2011 is
ons bestuurslid en medeoprichter Johan Koot overleden.
Dankbaar kijken wij terug
op wat Johan voor de Historische Vereniging van Berkel en Rodenrijs
heeft gedaan. Johan werkte altijd met veel enthousiasme aan
interviews waarvan er vele zijn gepubliceerd in ons verenigingsblad
Het Lint. Als bestuurslid van de vereniging heeft hij een grote
bijdrage geleverd om de vereniging vorm te geven.
Naast bestuurlijke taken
gaf Johan ook invulling aan zijn hobby, het werken aan behoud van
belangrijke cultuurhistorische waarden in onze gemeenschap Berkel en
Rodenrijs. Johan was altijd positief, enthousiast en een actief
doener. Johan had nog vele jaren actief willen zijn voor de
vereniging. Helaas heeft dat niet meer zo mogen zijn.
Met hem in gedachte als
voorbeeld zullen wij blijven werken aan deze opdracht.
Wij wensen zijn vrouw
Bep, de kinderen en kleinkinderen veel sterkte toe.
Bestuur van de
Historische Vereniging Berkel en Rodenrijs
Uitnodiging : aan de leden van de
Historische Vereniging Berkel en Rodenrijs
Algemene ledenvergadering Historische
Vereniging Berkel en Rodenrijs en activiteiten.
Datum: 22 september 2011
Plaats: Bibliotheek Berkel en
Rodenrijs, Nieuwstraat 25
Agenda:
19.30 Opening en Mededelingen
19.45 Presentatie jaarverslag 2010
20.00 Financieel verslag 2010
20.15 Samenstelling van het bestuur
20.30 Rondvraag en sluiting
20.30 Pauze
20.45 Inleiding door Cees Huurman
Thema: De Groenzoom in Historisch
perspectief.
In de komende jaren wordt tussen
Pijnacker/Nootdorp en Lansingerland het natuurgebied De Groenzoom
ingericht. Dit toekomstig natuurgebied maakt onderdeel uit van een
aaneengesloten gebied van Midden Delfland naar Het Bentwoud in
Zoetermeer en staat bekend als de Groenblauwe Slinger. Het gebied
ondergaat een grote transitie van agrarisch gebied naar natuurgebied
waardoor flora en fauna weer ruimte krijgen te ontwikkelen naar de
situatie zoals aanwezig voor de vervening en inpoldering.
In de lezing op 22 september wordt
hierop uitgebreid ingegaan.
In het Historisch Informatiepunt in
de bibliotheek zal een tentoonstelling worden ingericht gericht op
de vervening in het gebied.
Activiteit 24
september a.s
Op 24 september presenteert de
Historische Vereniging in het gebouw van het projectbureau De
Groenzoom, Kleihoogt 5a in Berkel en Rodenrijs dit onderwerp aan de
hand van oude kaarten en beeldmateriaal. Deze presentatie is ook
onderdeel van de fietstocht op deze dag Acht van Lansingerland.
Graag nodigen wij u uit aanwezig te
zijn op de Algemene Ledenvergadering en de activiteiten.
Met vriendelijke groet,
Namens het bestuur
C van der Burg vz.
Terugblik op de opening van het HIP en de
lezing van Nelleke Noordervliet.
de foto's kunt u zien door
hier te klikken
Lezing Nelleke Noordervliet na opening
Historisch Informatie Punt in Berkel & Rodenrijs
Wethouder Bodbijl opent op woensdag 10
november om 19.30 het Historisch Informatie Punt Berkel &
Rodenrijs. Dit doet hij in de vestiging van Bibliotheek Oostland,
samen met Cees van der Burg, de voorzitter van de Historische
Vereniging Berkel & Rodenrijs.
Na de officiële opening volgt van 20.00
tot 22.00 een lezing van de schrijfster Nelleke Noordervliet. De
toegangsprijs voor de lezing bedraagt € 5,- voor leden van de
Historische Vereniging en Bibliotheek Oostland, en € 10,- voor
niet-leden.
Nelleke Noordervliet is een schrijfster
met een fascinatie voor geschiedschrijving en geschiedenis. Deze
werkt in veel van haar boeken door. In haar lezing zal zowel haar
werk aan de orde komen als haar visie op de geschiedenis en
geschiedschrijving van tegenwoordig. Haar lezing is onderdeel van
de activiteiten die Bibliotheek Oostland organiseert in het kader
van de Week van de Geschiedenis, waarin de Historische Informatie
Punten in alle vestigingen worden geopend.
Het nieuwe boek van Leo Bolleboom is
uitgekomen.
Het boek gaat over
de oorlogsherinneringen van Inwoners en Oud-Inwoners van Berkel en
Rodenrijs tijdens de oorlogsjaren 1940-1945.
Het boek heeft
144 pagina’s en is onderverdeeld in hoofdstukken met als titel: De
gevechten in de Noordpolder op 10 mei 1940, Vorderingen en
inkwartiering, Buitengaats, Joop Verheij en de slag in de Javazee,
Weerzien met Hr. Ms. Tromp, Gedwongen werken in Duitsland,
Opgesloten in Kamp Vught, Het inundatiegebied in de Rodenrijse
Zuidpolder, De engelen van engelen, Tinus Grootendorst verzetsman,
Uitwijzing van rijksduitsers, Paulus Geert Cornelis Stuiver NSB
burgemeester en Koninginnedag 31 augustus 1945.
Het boek is te koop bij de de
boekhandel Van Atten en Janneke in Berkel en Huurman in
Bergschenhoek voor de prijs van € 14,50.
Uitnodiging : aan de leden van de
Historische vereniging Berkel en Rodenrijs
Algemene ledenvergadering Historische vereniging Berkel en Rodenrijs
Datum: 26 mei 2010
Plaats: Bibliotheek Berkel en Rodenrijs, Nieuwstraat 25
Agenda:
19.30 Opening en Mededelingen
20.00 Presentatie jaarverslag 2009
20.15 Financieel verslag 2009
20.30 Samenstelling van het bestuur
21.00 Rondvraag en sluiting
21.00-21.30 Vertonen Historisch beeldmateriaal
Als activiteit is er in de weken 16-17-18-19 een uitgebreide
expositie in het gemeentehuis De Spil waarvoor wij alle leden
hartelijk uitnodigen.
Gezien dit programma houden we op 28 mei a.s een jaarvergadering met
een korter programma na de algemene ledenvergadering.
Expositie In oorlog:
Gevolgen van Tegenstellingen in Gemeentehuis De Spil, Raadhuislaan 1
in Berkel en Rodenrijs.
De expositie wordt op 20 april ’10 om 17.00
uur officieel geopend door burgemeester E van Vliet van de gemeente
Lansingerland..
Voor deze opening en een bezoek aan de expositie bent u van harte
uitgenodigd.
In de periode van 20 april tot en met 14 mei aanstaande wordt in het
voormalige Gemeentehuis van Berkel en Rodenrijs De Spil een
expositie gehouden met als thema:
In Oorlog: Gevolgen van tegenstellingen.
Deze expositie wordt georganiseerd door de Historische Vereniging
Berkel en Rodenrijs en is een onderdeel van het lustrumprogramma van
het Oranjecomité Berkel en Rodenrijs.
Verzamelaars stellen materiaal beschikbaar om te laten zien wat de
gevolgen zijn van tegenstellingen tussen mensen en volken met
uiteindelijk oorlog als gevolg. Er wordt zoveel mogelijk gebruik
gemaakt van materiaal en beeldmateriaal dat betrekking heeft op de
Tweede Wereldoorlog in Berkel en Rodenrijs. Door gebruik te maken
van materialen en beeldmateriaal wordt een verhaal verteld van
tegenstellingen en de gevolgen. Waar tegenstellingen tussen volkeren
en groepen binnen de bevolking toe kan leiden als democratie
buitenspel is gezet. Als handhaving of herstel van rechtsorde
doormiddel van oorlog en gewapend verzet moet worden hersteld.
Speciale aandacht hebben we voor jongeren. Onderdeel van de
expositie is een kleurrijke tentoonstelling met het verhaal van
datgene wat jongeren als gevolg van oorlog hun hele verdere leven
meedragen: hun bagage. Dit kunnen alleen herinneringen zijn maar
vaker nog zijn het emoties die heel diep ingrijpen in iemands leven:
angst, wantrouwen, onzekerheid, eenzaamheid. In het onderdeel van de
expositie Kind met Bagage komen mensen aan het woord van wie de
jeugd bepaald werd door de Tweede Wereldoorlog. Waren je ouders
joods, dan beleefde je deze periode heel anders dan wanneer ze lid
waren van de NSB of in het verzet zaten.
Ook nu komen we dagelijks via de media in aanraking met
tegenstellingen tussen volkeren en in samenlevingen, met als gevolg
gewapende conflicten. Oorlog doet veel veilige kinderlevens in één
klap ineenstorten. Het betekent angst, onzekerheid, verdriet en
ontberingen. Oorlog laat altijd littekens achter. Een onderdeel van
de expositie is een interactieve expositie over kinderen die
opgroeien in een oorlogssituatie en de gevolgen die zij daarvan
ondervinden. Via gepresenteerde teksten kijken vier volwassenen
terug op hun ervaringen als kind in de Tweede Wereldoorlog en drie
naar Nederland gevluchte jongeren doen hun verhaal.
Het is al weer 65 jaar geleden, maar de Tweede
Wereldoorlog dreunt nog vaak na bij hen die ze bewust heeft
meegemaakt.
Daarom is het ook goed om ieder jaar de gevallenen op 4 mei te
gedenken en de bevrijding op 5 mei te vieren. 5 mei 2010 wordt weer
heel bewust door Nederland als bevrijdingsdag gevierd. In Berkel en
Rodenrijs onder meer met een expositie over de periode 1940–1945 met
als thema ‘Gevolgen van tegenstellingen’ en het vertonen van Berkels
beeldmateriaal op 5 mei in Berkel Centrum. De expositie is vanaf 20
april te zien in het voormalige gemeentehuis aan de Raadhuislaan.
Het is de Historische Vereniging Berkel en Rodenrijs die het
voortouw heeft genomen om van deze expositie iets bijzonders te
maken. “We zijn er vorig jaar al mee begonnen”, vertelt voorzitter
Cees van der Burg. “De expositie maakt tevens onderdeel uit van het
hele bevrijdingsdagprogramma van het Oranjecomité.” We moeten deze
expositie zien als een soort aanloop naar de oorlog.
Materiaal, beschikbaar gesteld door verzamelaars, dat laat zien wat
de gevolgen zijn van tegenstellingen tussen mensen en volken, met
uiteindelijk oorlog als gevolg. Dit alles wordt getoond in 18
vitrines, overzichtelijk in deelthema’s zoals de aanloop, mei 1940,
verzet tegen de onderdrukking en de bevrijding. Speciale aandacht is
er voor de kinderen van de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs in
Lansingerland. Een interactieve expositie over kinderen die
opgroeien in een oorlogssituatie en de gevolgen die ze daarvan
ondervinden, als onderdeel van de hele expositie. Via teksten kijken
vier volwassenen terug op hun ervaringen als kind in de Tweede
Wereldoorlog.
Tevens doen drie naar Nederland gevluchte jongeren hun verhaal. Er
komen zeven kistjes met voorwerpen en een tekst te staan. Bij elke
persoon in de expositie hoort een kistje met hun persoonlijke
‘bagage’. Naast elk kistje ligt een formulier met vragen die door de
kinderen van de groepen 7 en 8 mogen worden beantwoord. Kinderen
hebben via de media dagelijks te maken met gewapende conflicten in
samenlevingen en tussen volkeren. Met de interactieve expositie
worden gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en huidige conflicten in
de wereld inzichtelijk gemaakt. Ook de Stichting Vluchtelingenwerk
3B wordt hierbij betrokken. Scholen kunnen zich opgeven om deze
expositie te bezoeken. Het is gepland in week 16 van dinsdag 20 tot
en met 23 april en week 17 van maandag 26 april tot en met donderdag
29 april. Een bezoek zal ongeveer 60 tot 90 minuten duren. Tijdens
de bezoeken zullen de Historische Vereniging en Vluchtelingenwerk 3B
de kinderen begeleiden.
Filmpjes
In 2009 startte men met ‘Oorlog in Blik’. Films en geluidsfragmenten
over het Koninkrijk der Nederlanden uit de Tweede Wereldoorlog die
op één website (www.oorloginblik.nl) worden vertoond. Nooit eerder
werd zoveel audiovisueel materiaal, met onder meer materiaal van
particulieren, uit de oorlogsjaren online samengebracht op één site.
Met een oproep aan de leden van de Historische Vereniging zijn er in
Berkel drie filmpjes uit de oorlog boven water gekomen bij de
families Snels en Van Rijn. Deze zijn door het Erfgoedhuis op
magneetbanden gedigitaliseerd en verwerkt in ‘Oorlog in Blik’. Al
het Berkelse beeldmateriaal wordt op 5 mei 2010 in Berkel Centrum,
tijdens het optreden van het ‘Lansing Jazz Combo’, op een groot
scherm vertoond. Het is beeldmateriaal uit de periode 1938 tot 1948.
Uit 1938 zien we bijvoorbeeld een uitstapje van de Berkelse
bejaarden naar Prinsenhage (bij Breda). Uit 1945 en vlak daarna
diverse beelden en uit 1948 is er een stuk film van 12 minuten.
Kortom, beelden van ons toen nog rustige dorp van voor, in en tot na
de oorlog. We zien onder meer voedseldroppings in Rodenrijs, beelden
van de verzetsgroep onder leiding van Jan Rozendaal in de oude
bloemenveiling, maar ook van de eerste kranslegging op 7 mei 1945
bij het oude gemeentehuis, waar nu de bibliotheek en de C1000
gevestigd zijn. Later kwam er een oorlogsmonument op het huidige
Plein 1940-1945 aan de Ds. Van Koetsveldstraat te staan. In die tijd
werd tevens burgemeester Gründemann opnieuw geïnstalleerd. De
Historische Vereniging bezit nog zijn ambtsketting die op 20 april
tijdens de opening van de expositie symbolisch door burgemeester
Ewald van Vliet in een vitrine zal worden gelegd. Ook zijn er zelfs
beelden van het terugplaatsen van de kerkklokken in de toren van de
Katholieke kerk aan de Noordeindseweg. Deze waren er door de
Duitsers uit gehaald die ze wilden omsmelten voor wapens. Gelukkig
is dat niet gebeurd. Totaal is er voor ongeveer 40 minuten
filmmateriaal, dat zo veel mogelijk de Berkelse situatie weergeeft.
Een aantal foto’s, beschikbaar gesteld door Leo Bolleboom, zal in de
film worden ingelast.
Scholen die de expositie willen bezoeken kunnen zich opgeven per
email:
c.burg.1@kpnmail.nl . De hele
expositie zal op iedere bezoeker indruk maken en daarom mag u deze
beslist niet missen. Ze is te bezichtigen van 20 april tot en met 14
mei tijdens de openingsuren van het SPiL aan de Raadhuislaan te
Berkel en Rodenrijs.
Bron:
de Heraut on line
Rondleiding National Archief Den
Haag 16 maart 2010
De werkgroep
van de cultuurbus van Welzijn Lansingerland heeft voor de senioren
in Lansingerland een leuk uitstapje georganiseerd. Voor de
liefhebbers in geschiedenis hebben wij bij het Nationaal Archief in
Den Haag een rondleiding besproken.
Het Nationaal Archief is de grootste openbare archiefinstelling in
Nederland. Hier ligt een overvloed aan informatie voor iedereen die
geïnteresseerd is in de geschiedenis van Nederland en zijn koloniën.
Archiefmateriaal dient voor de huidige en toekomstige generaties te
worden veiliggesteld. Dit is één van de drie doelen van het
Nationaal Archief. Zo kunnen de bronnen ook in de toekomst worden
geraadpleegd. Om dit te kunnen garanderen worden de archieven
onderhouden en geconserveerd. Het Nationaal Archief is deskundig op
het gebied van archiefconservering in brede zin en stelt deze kennis
graag beschikbaar.Het Nationaal Archief beheert meer dan 6.000
verschillende archieven. Door deel te nemen aan de rondleiding kunt
u bijzondere stukken inzien en met eigen ogen de kilometers lange
archieven bewonderen.
De rondleiding in het archief is op dinsdag
16 maart om 10.30 uur en duurt ca. anderhalf uur. Bij voldoende
deelname kan er nog een tweede rondleiding plaatsvinden om 11.00
uur. De kosten voor de rondleiding bedragen ongeveer € 5,00 p.p.
Tevens brengen wij een bezoek aan de tentoonstelling De Verdieping
van Nederland. Dit is een tentoonstelling die voortkomt uit een
samenwerkingsverband tussen de Koninklijk Bibliotheek en het
Nationaal Archief en hierbij wordt aan de hand van topstukken 1000
jaar Nederland gepresenteerd. Bij deze tentoonstelling kunt u actief
uw kennis toetsen van bijvoorbeeld het Koninklijk Huis of andere
figuren van de Vaderlandse geschiedenis. Bezoek van deze
tentoonstelling is geheel gratis.
Wilt u deelnemen aan dit uitstapje dan dient u zich voor 1 maart op
te geven bij Henny Rijntjes tel. 5115088 e-mail
h.rijntjes@planet.nl
of bij Nel de Vogel tel. 5113584. Het Nationaal Archief ligt in Den
Haag vlak naast het station en is het beste te bereiken met de
Randstad Rail. Wij verzamelen om 9.30 uur bij de Randstad Rail,
halte Rodenrijs in de hal van het perron richting Den
Haag.
Historische Lezing Bibliotheek Oostland
|
|
|
|
Verhalenkabinet in bibliotheek Bleiswijk: lezing over
oorlogsheld Peter Tazelaar op 17 november
De Bibliotheek Oostland organiseert in
samenwerking met de Oudheidkundige Vereniging Bleiswijk op
dinsdag 17 november een avond met historische verhalen over de
Tweede Wereldoorlog. De bekende historicus Victor Laurentius
geeft een lezing over zijn boek
‘De Grote Tazelaar. Ridder & Rebel’. In dit boek beschrijft hij
de spannende oorlogsbelevenissen van Engelandvaarder en geheim
agent Peter Tazelaar. Dit verhaal vormde later een
inspiratiebron voor de bekendste Nederlandse oorlogsfilm aller
tijden: ‘Soldaat van Oranje’. Hierin wordt de rol van Tazelaar
vertolkt door Jeroen Krabbé.
De lezing begint om 20.00 uur in de bibliotheek aan de
Dorpsstraat 7 in Bleiswijk.
De toegang is gratis.
Tijdens deze avond is er ook
gelegenheid om kennis te maken met het Verhalenkabinet. Dit
speciale meubel staat tot 1 januari in de vestiging van de
Bibliotheek Oostland in Bleiswijk. Hierin kunnen senioren hun
verhaal over vroeger kwijt. Veel verhalen zitten in de hoofden
van mensen. Omdat niet iedereen zichzelf een schrijver vindt,
worden ze maar af en toe verteld. Met de jaren vervagen deze
verhalen of verdwijnen zelfs helemaal. Met behulp van het
Verhalenkabinet blijven deze verhalen bewaard.
De Bibliotheek en de Oudheidkundige
Vereniging Bleiswijk hopen dat de lezing van deze avond inwoners
van Bleiswijk inspireert om hun persoonlijke verhalen over hun
belevenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Bleiswijk en
omstreken in het Verhalenkabinet in te spreken. |
“DE ACHT VAN
LANSINGERLAND” belooft een geweldig evenement te worden.
Elkaar ontmoeten tijdens de
fietstocht:
Een prachtig programma
wordt de fietsers door de organisatoren aangeboden.
Voor de deelnemers ook een
unieke gelegenheid om met onze vereniging kennis te maken.
Want de geplande fietsroute de zg. “VAN OLDENBARNEVELT ROUTE”
doet uiteraard de oudste boerderij van Berkel aan.
Samen de Heer van de Oldenbarnevelt hoeve: Gerrit Koot en zijn broer
Jan zullen wij u graag ontvangen.
Veel van het authentieke van de boerderij zullen de gebroeders Koot u
laten zien.
Hoe zag de boerderij er uit
in 1830? Wim Bes zegt, dat hij in dat jaar vanuit een helikopter de
zes bovenmolens en de boerderij in vogelvlucht geschilderd heeft.
In ieder geval is er een kleurige collectie schilderijen van oude en
vergeten plekjes van Berkel te zien.
Ook de boerderij in vogelvlucht met daarachter “ DE PLAS “.
Alhoewel de plas aan het eind van de negentiende eeuw drooggelegd werd
bleef de naam “DE PLAS” nog altijd voortbestaan. De gebroeders De Veld
tuinden in “DE PLAS”.
De start van de route is
vanaf het gloednieuwe zwembad “DE WINDAS”.
Vanwaar die naam? Hoe zag het “MEERHEK “eruit? Waar was het “FORD”?
Op deze vragen en nog veel meer hopen wij mede met de schilderijen van
Wim Bes antwoordt te geven.
En natuurlijk is er
gelegenheid om lid te worden van onze club.
Graag tot ziens tijdens “DE
ACHT VAN LANSINGERLAND” op 26 september a.s.
Historische Vereniging
Berkel en Rodenrijs
Scriptie van
Henny Rijntjes
De afstudeerscriptie van
Henny Rijntjes is hier te bekijken.
Voorpagina.pdf
en
De Veranderingen.pdf
Algemene
Ledenvergadering 2009:
De Historische Vereniging
Berkel en Rodenrijs houdt op donderdag 14 mei haar Algemene
Ledenvergadering. Na de huishoudelijke activiteiten, zoals het
voorlezen van het jaarverslag, de goedkeuring van de kascommissie,
wordt een compilatie van filmbeelden getoond over Berkel en Rodenrijs,
Bergschenhoek en Bleiswijk. Er zijn veel herkenbare plekjes en
personen op te zien en dat kan aanleiding zijn om met elkaar
ervaringen uit te wisselen.
De avond is gratis voor
leden en niet leden betalen € 2,50
Plaats: Bibliotheek Berkel
en Rodenrijs
Nieuwstraat 25
Aanvang: 19.30 uur
Een klein
fotoreportage van de avond.
Presentatie boek Granen en Grutten
Op
zaterdag 21 november 2008 vond in de Openbare Bibliotheek van Berkel
en Rodenrijs de presentatie plaats van het boek Granen en Grutten.
Wethouder Boedhoe van Kunst en Cultuur van de gemeente Lansingerland
mocht het eerste exemplaar van het boek in ontvangst nemen, dat werd
uitgereikt door de auteur Ron Tousain.
Uitreiking eerste exemplaar
De
feestelijke aangelegenheid speelde zich af tijdens openingstijden van
de bibliotheek en om half elf ’s morgens stroomde de bibliotheek vol
met genodigden en belangstellenden. Om elf uur startte de presentatie
met een woordje van de auteur, die een toelichting gaf op de
aanleiding en het schrijven van het boek.
Hij
begon als kind met het zoeken naar pijpenkoppen en vond in de
moestuinen achter het gemeentehuis van Berkel en Rodenrijs een aantal
scherven die aan elkaar bleken te passen. Hij groef de scherven op,
waste en lijmde ze en zo ontstond een uitgebreide collectie voorwerpen
uit de Gouden Eeuw. De collectie omvatte voorwerpen van een bijna
compleet huisraad, zoals borden, kopjes, glaasjes, flessen, pannen
lepels en messen van zo ’n driehonderd jaar oud. De jaren daarna
bestede hij aan archiefonderzoek om er achter te komen waarom juist
daar, zover achter het dorp, zoveel gebruiksafval lag. Het onderzoek
leverde een schitterend verhaal op over de korenmolen die er, zo bleek
uit het onderzoek, ooit had gestaan. Ook de windas die naast de molen
stond en de molen van Treurniet zijn in het onderzoek meegenomen. De
molen van Treurniet bleek een boeiende geschiedenis als rosmolen te
hebben, die dan ook uitvoerig in het boek is beschreven. De verhalen
en de archeologische vondsten verdienden het om gepubliceerd te worden
en vandaag kon het resultaat worden getoond. Ron besloot zijn verhaal
met de uitreiking van het eerste exemplaar van zijn boek Granen en
Grutten aan de wethouder, de heer N. Boedhoe.
Wethouder Boedhoe spreekt het publiek toe.
Tentoonstelling
De
wethouder nam het boek met plezier in ontvangst en prees de auteur
voor zijn ijver en vooral om zijn doorzettingsvermogen! Hij gaf aan
dat er nog te weinig aandacht in de gemeente was voor lokale
geschiedenis en monumenten en verwachte dat dit boek een goede
bijdrage kon zijn om dit onderwerp onder de aandacht te brengen.
De
presentatie werd afgesloten na een dankwoord van de auteur en de
opening van de tentoonstelling van de archeologische vondsten die
gedaan waren bij de korenmolen. Vijf grote vitrines waren gevuld met
allerhande aardewerken, glazen, benen en metalen voorwerpen die
driehonderd jaar geleden door Berkelse molenaars waren weggegooid. Al
deze voorwerpen staan ook beschreven en in kleur afgebeeld in het
boek. De voorwerpen waren voorzien van heldere, begeleidende teksten
en voor wie dat wilde, was er op de informatieborden nog meer te lezen
over de vondsten en de vindplaats. Naast de vele uitvergrootte foto’s
waren er ook vier schilderijen te zien van Wim Bes met afbeeldingen
van de korenmolens die in Berkel en Rodenrijs hadden gestaan. Speciaal
voor het boek en deze tentoonstelling had Wim twee schilderijen
gemaakt van de molen waar de vondsten zijn gedaan.
Ron Tousain leidt de wethouder langs
de vitrines.
Twee van
de vijf vitrines met Berkelse bodemvondsten.
Ron
Tousain signeert zijn boek voor belangstellenden.
Het boek
Granen en Grutten
De
omslag van het boek Granen en Grutten
De
presentatie van het boek en de tentoonstelling waren tevens het
startsein voor de verkoop van het boek Granen en Grutten, waarvan er
dan ook meteen een aantal dozen zijn verkocht. Ook in de boekhandels
(Janneke, Van Atten, Totaalgemak Huurman en Ribberink) is vanaf deze
dag goed verkocht.
Het boek
is geschreven door Ron Tousain, de vinder van de archeologische
vondsten. Zijn boeiende verhalen zijn voorzien van maar liefst 420
illustraties en nemen u mee naar lang vervlogen tijden in Berkel en
Rodenrijs. Het boek is volledig in kleur gedrukt op mooi papier (135
grams) en is genaaid en gebonden in een harde kaft. De meeste foto’s
zijn afkomstig uit privé-collecties en zijn nooit eerder gepubliceerd.
Granen en Grutten is een “must” voor alle liefhebbers van molens en
hun geschiedenis.
Fragmenten uit het boek
over de familie Buijs
Voorbeeld van enkele bladzijden met bij de molen in Berkel gevonden
voorwerpen
Een
fragment uit het hoofdstuk over de familie Treurniet
Het boek is uitgegeven door de Archeologische
vereniging De Wende en nog te koop bij Boekhandel Janneke en
Boekhandel Van Atten in Berkel en Rodenrijs. Voorts is het te
bestellen via de Archeologische vereniging De Wende:
dewende@live.nl
Op zoek naar uw wortels?
Reeds eeuwen vraag de mens
zich af waar hij vandaan komt en waar zijn wortels liggen Veel mensen
willen in deze tijd op zoek gaan naar hun verleden. Genealogie, ofwel
de leer van de ontwikkeling en verwantschap van geslachten, ook wel
stamboomonderzoek genoemd, staat vooral de laatste tijd bij een breed
publiek in de belangstelling. Meer vrije tijd, het makkelijker kunnen
reizen hebben ertoe bijgedragen dat de laatste tijd de belangstelling
voor deze vrijetijdsbesteding sterk is toegenomen. Maar hoe beginnen
we zo’n onderzoek naar onze wortels, hoe klimmen we in zo’n
stamboomonderzoek. Corinne Boeijinga van het Gemeentearchief Rotterdam
komt ons op de ledenavond van de Historische Vereniging Berkel en
Rodenrijs voorlichten over het opzetten van een stamboomonderzoek en
hoe u een leuke hobby kunt delen met mensen die al zijn voorgegaan in
het genealogische onderzoek.
Wij zijn ook op zoek naar
mensen die al een stamboomonderzoek gedaan hebben en die daarover
willen vertellen op onze ledenavond. De avond wordt gehouden op
woensdag 19 november in de bibliotheek van Berkel en Rodenrijs.
Nieuwstraat 25 (boven C1000). Aanvang 20.00 uur . De avond is ook
toegankelijk voor mensen die geïnteresseerd zijn in stamboomonderzoek.
De avond is gratis voor leden en niet leden betalen € 2,50
Boek Granen en Grutten
Op zaterdag 22 november zal
het eerste exemplaar van het boek Granen en Grutten, over de
korenmolens van Berkel en Rodenrijs worden gepresenteerd aan wethouder
Boedhoe van Welzijn en Cultuur. Hij opent daarmee ook de gelijknamige
tentoonstelling van archeologische vondsten, die afkomstig zijn van de
molen van De Groot in Berkel en Rodenrijs.
een nauwkeurige plattegrond van het molenerf en het
huis aan de landscheiding achter het gemeentehuis.
Deze prachtige kaart diende als processtuk van de korenmolenaar
tegen het Hoogheemraadschap van Delfland in 1774.
De molenaars en hun
dagelijks leven
De vondst van een aantal
pijpenkoppen en wat scherven achter het gemeentehuis van Berkel en
Rodenrijs die aan elkaar pasten, was aanleiding om het hele terrein
nauwkeurig om te spitten. Toen alle scherven waren geborgen, gewassen
en gelijmd, was een grote hoeveelheid huisraad uit de 17de en 18de
eeuw ontstaan. Archiefonderzoek wees uit dat op die plaats in 1634 een
korenmolen was gebouwd en een jaar later het huis van de molenaars en
hun gezinnen. Vijf generaties Berkelse korenmolenaars hebben hier
gewoond en hun afval weggegooid.
De molen van Theo de Groot omstreeks 1980. Theo en zijn
vrouw Doortje hebben
vele jaren in de geknotte korenmolen van de gebroeders Buijs gewoond.
Het prachtige boek vertelt
de verhalen van de molenaars en hun dagelijkse leven in ons dorp van
eeuwen geleden. De auteur, Ron Tousain, neemt u mee naar het
Noordeinde waar de middeleeuwse korenmolen in brand werd gestoken.
Vervolgens ontmoeten we de eerste molenaar van de molen achter het
dorp met zijn kuren en zijn opvolgers. Ook zij waren niet allemaal
even braaf, zoals molenaar Van Harmelen die vanwege bedreigingen aan
het adres van de schout en de ambachtsheer zelfs de gevangenis in
moest, of Cornelis Boer die er met zijn minnares vandoor ging..
Archeologische vondsten
Een hoofdstuk is gewijd aan
de archeologische vondsten die gedaan zijn bij het molenaarshuis in
Berkel en Rodenrijs. De mooie foto’s van zo’n 296 voorwerpen laten
zien wat de auteur bedoelt in zijn uitvoerige beschrijving. Hij maakt
duidelijk waar de voorwerpen voor dienden en hoe de dateringen tot
stand kwamen. Tijdens de uitreiking van het boek op 22 november, start
ook de tentoonstelling van de vondsten in de bieb, zodat u de
eeuwenoude Berkelse voorwerpen met eigen ogen kunt aanschouwen.
Een deel van de archeologische vondsten kon worden
toegeschreven aan het gezin van
Cornelis en Elizabeth Boer, die in het begin van de 18de
eeuw naast de korenmolen woonden
De molen van Treurniet
Het tweede deel van het
boek vertelt over de door paarden aangedreven grutmolen aan de
Herenstraat. Deze in 1653 gebouwde molen werd in 1871 omgebouwd tot
korenmolen en sinds die tijd torende de korenmolen van Treurniet hoog
boven de daken van het dorp uit. Ook het leven van de grutters en de
latere molenaars is uitvoerig beschreven. Een van de grutters werd het
slachtoffer van de pest en weer een ander stierf door een ongeval. Cor
Treurniet, een van de latere molenaars kreeg TBC en moest
noodgedwongen uit het bedrijf stappen. Toch stond de grutterij annex
maalderij aan de wieg van Treurniet Mengvoeders, een van de grootste
bedrijven van Berkel en Rodenrijs.
De Herenstraat omstreeks 1919 met rechts Cafe Het
Raedhuijs, links
drogisterij Kaastra en daar achter de grutterij en de korenmolen van
Treurniet.
De windas
Naast de molen bij de
landscheiding stond sinds 1598 een windas. Van een aantal molenaars is
bekend dat zij dit instrument, dat diende om schepen over de dijk te
trekken, bedienden. Speciaal voor dit boek heeft Wim Bes een
waarheidsgetrouw schilderij gemaakt van de windas en de korenmolen.
Aan de hand van een reconstructie van de korenmolen en
de windas door Ron Tousain heeft
Wim Bes dit prachtige stukje verleden van Berkel en Rodenrijs weer tot
leven geroepen.
De boeiende verhalen die
zijn voorzien van maar liefst 420 illustraties nemen u mee naar lang
vervlogen tijden in Berkel en Rodenrijs. Het boek is volledig in kleur
gedrukt op mooi papier en is gebonden in een harde kaft. De meeste
foto’s zijn afkomstig uit privé-collecties en nooit eerder
gepubliceerd. Granen en Grutten is een “must” voor alle liefhebbers
van ons dorp en zijn geschiedenis. Een aanrader voor Sinterklaas of de
kerstman.
Granen en Grutten is een
uitgave van de archeologische vereniging De Wende en is te koop voor €
22,50 bij:
De Openbare Bibliotheek Berkel en Rodenrijs
Kantoorboekhandel Janneke
Kantoorboekhandel Van Atten
of via ron2ron@live.nl
Woensdagavond 7 mei 2008 ledenvergadering met aansluitend de boeiende
lezing oorlogsdagboek
aanvang vergadering 19.30 uur en lezing 20.45 uur.
Boeiende lezing oorlogsdagboek
Op uitnodiging van de
Historische Vereniging Berkel en Rodenrijs zal er op 7 mei as. om
20.30 uur een lezing gehouden worden over het oorlogsdagboek van Kees
Tetteroo, dat in boekvorm is uitgegeven. Dochter en samensteller Gemma
van Winden-Tetteroo brengt samen met haar man Aad een indrukwekkende
presentatie waarbij niet alleen geluidsfragmenten en talloze foto’s
uit het dagboek aan de orde komen, maar ook vertellen zij over de
honderden reacties die zij hebben ontvangen nadat het boek op 23 maart
2007 het levenslicht zag. Het dagboek heeft vele ‘nieuwe’ verhalen
opgeroepen en leverde ook aanvullingen en ooggetuigenverslagen.
Voorgaande lezingen werden zeer positief ontvangen. In de pauze en na
afloop van de lezing zijn er gesigneerde exemplaren van het dagboek te
koop a 39,90 euro.
Uitgewerkte
aantekeningen uit een schoolschrift
Op 22 april 2005 werden op
de vliering van zijn ouderlijk huis de oorlogsdagboeken teruggevonden
die Kees Tetteroo (1922-2001) schreef in opdracht van zijn broer, die
eind 1936 als missionaris naar Nieuw-Guinea vertrok. De dagboeken
vormen een waar geschiedenisboek. “Door de oorlog kwamen er zoveel
dingen die van belang zijn om aan de vergetelheid te onttrekken,”
schrijft Kees Tetteroo in het voorwoord van zijn kroniek, wanneer hij
in 1944 besluit zijn schoolschriften uit te werken en zijn teksten te
larderen met krantenknipsels, pamfletten, plattegronden, verordeningen
en ongeveer 150 eigen foto’s. Ondanks zijn jonge leeftijd geeft hij
blijk van een enorm inzicht in de (wereld)gebeurtenissen. Vanwege zijn
werk als veeverloskundige beschikt hij over een Sonderausweis waarmee
hij zich ook buiten de toegestane uren vrij kan bewegen. Zo komt hij
overal op zijn motor en maakt hij, ondanks het feit dat dit verboden
is, vele foto’s. Drie keer raakt hij zelf betrokken bij een razzia en
hij beschrijft uitvoerig hoe hij telkens ontsnapt. Het boek eindigt
dramatisch. Op bevrijdingsdag, 5 mei 1945 werd zijn aanstaande
schoonvader ‘per ongeluk’ in Kwintsheul door de Duitsers neergeschoten
en stierf korte tijd later een volkomen zinloze dood.
Neergestorte Junker in 1940 bij Loosduinen
Het oorlogsdagboek van
Kees Tetteroo
De 1e druk van het boek was
in ruim 5 weken uitverkocht.
Prof. dr. Peter Romijn van het NIOD schrijft: “Het dagboek, een uniek
en bijzonder waardevol document, heeft een wetenschappelijk
èn
een maatschappelijk belang en geeft ons scherp inzicht in de
stemmingsgeschiedenis in bezet Nederland. De beelden en vooral de
foto’s hebben een enorme toegevoegde waarde.” Staatssecretaris mevrouw
M. van Bijsterveldt-Vliegenthart trekt een vergelijking met Anne
Frank. “ De kroniek van Kees Tetteroo is uniek omdat de schrijver niet
Joods was. Door zijn dagboeken zien we de gebeurtenissen voor onze
ogen verschijnen. Nederland is een bijzonder oorlogsdocument rijker.”
Poen de Wijs, kunstenaar uit Den Haag: “Als eerste valt de perfecte
vormgeving op van dit lijvige geheel. Je krijgt een geweldige indruk
van de ontwikkeling van de oorlog. Steeds een stapje meer repressie
van de bezetters, steeds wat meer spanning op de bevolking, wat minder
eten, wat meer onderdrukking, minder rechten voor Joden. Tenslotte is
er niets meer. Honger. Heel langzaam maar zeker is te zien en te lezen
hoe alles ten gronde gaat.”
Dick Schaap, redacteur van
Checkpoint, het landelijke magazine voor veteranen, schrijft: “Ik vind
het een prachtig boek. Het spreekt meer aan dan alle boeken van Lou de
Jong. Het zou in elk Nederlands huis aanwezig moeten zijn.”
De lezing zal worden
gehouden in de Openbare Bibliotheek in de Nieuwstraat nr 25 te Berkel
en Rodenrijs. De lezing start om 20.45 uur en wordt voorafgegaan door
de Jaarvergadering (aanvang 19.30 uur). Leden van de Historische
Vereniging Berkel en Rodenrijs hebben gratis toegang, andere
belangstellenden vragen we om een bijdrage van slechts € 2,50. Tijdens
en na afloop van de lezing is er gratis koffie en een drankje.
Verdere informatie en
eventuele bestellingen wanneer u niet naar de lezing kunt komen:
www.oorlogsdagboek-keestetteroo.nl
Woensdag 12 december 2007: Ledenavond met
presentatie Erfgoed leeft!
Hierbij nodigen wij u uit
voor onze ledenavond op woensdag 12 december. Die avond geeft het
erfgoed een presentatie over haar werk voor de geschiedenis van
Zuid-Holland en voor de historische verenigingen.
Het verleden leeft sterker
dan ooit. Niet alleen in musea, archieven en monumenten, maar ook op
straat, in boeken, kranten, tijdschriften en op TV. Op scholen is
erfgoededucatie een nieuw vak. Overal groeit de belangstelling voor
behoud en gebruik van het verleden.
Het Erfgoedhuis Zuid-Holland draagt aan
die ontwikkeling bij. Zij helpen beheerders en gebruikers het erfgoed
(beter) te onderhouden, te gebruiken en beleven. En zij promoten de
historie van Zuid-Holland bij een breed publiek.
Provinciaal service-
en kenniscentrum.
Het Erfgoedhuis Zuid-Holland heeft zich ontwikkeld tot een
gerespecteerd en gewaardeerd kennis- en servicecentrum. Het heeft geen
directe publiekstaken, maar zorgt ervoor dat door vraaggerichte
producten en diensten erfgoedbeheerders en – gebruikers beter en
gemakkelijker hun erfgoed kunnen behouden, ontsluiten en gebruiken.
Ook komt die avond de
geschiedenis van Berkel en Rodenrijs aan bod en kunt u hen vragen
stellen. In de pauze en na afloop van de presentatie kan onder het
genot van een drankje met elkaar van gedachten gewisseld worden.
Wij zien u graag op deze
avond tegemoet
De avond wordt gehouden in de bibliotheek van
Berkel en Rodenrijs
Nieuwstraat 25
Tel: 5115972
Leden gratis: Niet leden 2,50 euro
